Je ziet ze overal: die stoere elektrische bakfietsen. Ze zijn de nieuwe stationwagon van de stad.
Ideaal voor de kids, de boodschappen of gewoon om stoer mee te doen.
Maar zodra je op de drukke weg staat, borrelen er vragen op. Mag ik hier nu rijden? Moet ik het fietspad op of is de rijbaan veiliger?
De regels kunnen inderdaad wat ingewikkeld lijken, maar maak je geen zorgen. Wij zetten de boel even lekker helder voor je op een rij, zodat jij weer met een gerust hart op pad kunt.
Om te weten waar je mag rijden, moet je eerst weten wat je bestuurt. De meeste elektrische bakfietsen zijn in de ogen van de wet gewoon elektrische fietsen. Dat betekent dat ze vallen onder de categorie 'fiets' en niet onder 'bromfiets'.
Dat is goed nieuws, want dat scheelt je een hoop gedoe met verzekeringen, belasting en rijbewijzen.
Er zijn een paar harde eisen waaraan je bakfiets moet voldoen om als gewone e-bike te worden gezien: Voldoet je bakfiets hieraan?
Dan mag je overal komen waar een normale fiets ook mag komen. Let wel op: sommige speed-pedelecs (tot 45 km/u) vallen wél onder de bromfietsregels, maar die zie je in de stad zelden als bakfiets.
Over het algemeen is het fietspad de veiligste en meest logische plek voor je bakfiets.
De wet zegt namelijk dat je verplicht bent om het fietspad te gebruiken als dit aanwezig is. Je kunt dus niet zomaar besluiten om op de rijbaan te gaan cruisen omdat je dat leuker vindt. Als er een vrijliggend fietspad naast de rijbaan ligt, moet je daar gebruik van maken. Dit geldt voor zowel gewone fietsen als elektrische bakfietsen.
Het fietspad is officieel geen deel van de rijbaan, maar een apart onderdeel van de openbare weg. Handig om te weten: als het fietspad is aangeduid met een onderbordje 'bromfietsen toegestaan', mag je er ook met je snelle e-bike (bromfiets) rijden, maar voor de meeste bakfietsen geldt de standaard fietspadregel.
Een bakfiets is breder dan een racefiets. Soms past hij net niet comfortabel op een smal fietspad, of is het pad vol met voetgangers.
De regel is hier duidelijk: veiligheid gaat boven alles. Als het fietspad te smal is of als je andere weggebruikers hindert, mag je de rijbaan op. Zorg er wel voor dat je geen gevaarlijke situaties creëert. Rijden over de rijbaan is toegestaan als het fietspad onbegaanbaar is of als het verkeer daarom vraagt.
Je bakfiets op de rijbaan parkeren is soms nodig, maar het voelt vaak spannend. Auto's zijn groter en harder, en jouw bakfiets is misschien zwaar en log. Toch mag je er rijden, mits je je aan de regels houdt.
Op de rijbaan geldt de basisregel: rechts houden. Je mag auto's inhalen, maar alleen rechts.
Dat klinkt logisch, maar bedenk wel dat je bakfiets breder is. Zorg dat je genoeg ruimte houdt tot aan de stoeprand, zeker als je met je bakfiets pakketjes rondbrengt.
Als je links inhalen wilt, moet je dat doen zoals een auto dat doet: met de richtingaanwijzer en veilig inhalen. Op de rijbaan mag je natuurlijk niet harder dan 25 km/u met je elektrische ondersteuning. Rijd je op de rijbaan en ga je harder, dan ben je technisch gezien een bromfiets aan het besturen zonder kenteken en verzekering. Houd je je aan de 25 km/u, dan ben je een volwaardig verkeersdeelnemer.
Dit is een regel die veel bakfietsers niet kennen, maar die wel belangrijk is.
Volgens de wet (het RVV) moet je een fiets besturen door het trappen. Met andere woorden: je moet de pedalen bedienen om de fiets te besturen.
Je mag de bakfiets dus niet uitsluitend sturen door aan het stuur te trekken of te duwen zonder te trappen. Dit klinkt technisch, maar het betekent in de praktijk: blijf trappen terwijl je stuurt. Doe je dit niet, dan loop je het risico op een boete, al is dat in de praktijk zelden een issue als je gewoon normaal fietst.
Een elektrische bakfiets is zwaar. Sommige modellen wegen leeg al 50 tot 70 kilo, en met een volle bak kinderen en boodschappen zit je al snel aan de 100 kilo of meer.
Op het fietspad moet je rekening houden met je lengte en breedte. Je mag niet breder zijn dan 1,5 meter om comfortabel op een standaard fietspad te passen. De meeste bakfietsen zitten hier net onder of er net boven. Als je op de rijbaan rijdt, ben je een langzame deelnemer in het autoverkeer.
Zorg dat je zichtbaar bent. Gebruik goede verlichting (voor en achter) en draag bij voorkeur een hesje als het schemerig is. De verantwoordelijkheid voor je eigen veiligheid ligt bij jou.
Staat er een verkeersbord dat specifiek 'fietspad gesloten voor bromfietsen' aangeeft? Dan mag je er met een snelle e-bike niet op, maar met een gewone elektrische bakfiets (met een normale elektrische bakfiets snelheid) wel. Twijfel je over de status van je fiets?
Check dan je framenummer bij de RDW of vraag het bij de dealer.
Gemeentes kunnen lokale regels hebben. Zo heeft Amsterdam soms strengere regels op drukke pleinen, maar over het algemeen blijft de landelijke wetgeving leidend: fietspad is voor fietsers, rijbaan is voor auto's en fietsers die dat nodig hebben.
De keuze tussen fietspad en rijbaan hangt af van de situatie. In rustige wijken of op drukke fietspaden: blijf op het fietspad. In drukke stadscentra of op smalle stroken: schakel over naar de rijbaan, maar blijf alert.
Je elektrische bakfiets is een fantastisch vervoermiddel, zolang je je bewust bent van de regels, je omgeving en handige tips voor het parkeren in de stad.
Dus: helm op (niet verplicht, wel verstandig), pedalen rond en genieten maar.